वीरगंज,२८ असोज । पर्साका दुई स्थानीय तहको बैंक खाता सञ्चालनमा आउन नसक्दा पालिकाको आर्थिक कारोबार ठप्प भएको छ । पोखरिया नगरपालिका र सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाका कर्मचारी तथा शिक्षकले तीन महिनादेखि तलब पाउन सकेका छैनन् । दशैं नजिकिँदै गर्दा समेत नियमित तलब र चाडपर्व खर्च नपाएपछि उनीहरू आर्थिक समस्यामा परेका छन् ।
नयाँ आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ सुरु भएको तीन महिना बित्न लाग्दासमेत दुवै पालिकाको बैंक खाता सञ्चालनमा आउन नसक्दा नियमित आर्थिक कारोबार प्रभावित भएको हो । खाता सञ्चालन हुन नसकेपछि कर्मचारी तथा शिक्षकको तलब भुक्तानीदेखि पालिकाका अन्य आर्थिक दायित्व पूरा गर्ने प्रक्रियासमेत अघि बढ्न सकेको छैन । कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय, वीरगंजका सूचना अधिकारी रामविनय मुखियाका अनुसार पोखरिया नगरपालिका र सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाको बैंक खाता सञ्चालनमा नआउँदा आर्थिक कारोबार प्रभावित भएको छ । खाता सञ्चालनमा ढिलाइ हुँदा पालिकाको नियमित भुक्तानी प्रक्रिया अवरुद्ध भएको उनले जनाएका छन् ।
दुवै स्थानीय तहमा बैंक खाता सञ्चालन हुन नसक्नुको कारण भने फरक–फरक रहेको छ । पोखरिया नगरपालिकाले चालु आर्थिक वर्षको बजेट पारित गर्न नसकेका कारण बैंक खाता सञ्चालनमा आउन नसकेको हो । बजेट पारित नहुँदा नगरपालिकाको आर्थिक कारोबार अघि बढ्न सकेको छैन । त्यस्तै, सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकामा अध्यक्षले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई आर्थिक कारोबार सञ्चालन गर्ने अख्तियारी नदिएका कारण बैंक खाता सञ्चालन हुन नसकेको जनाइएको छ । आवश्यक प्रशासनिक अख्तियारी नपाउँदा गाउँपालिकाको आर्थिक कारोबार सञ्चालन गर्ने प्रक्रिया अवरुद्ध भएको हो ।
तीन महिनादेखि तलब नपाउँदा कर्मचारीलाई आर्थिक समस्या
बैंक खाता सञ्चालनमा रहेका अधिकांश स्थानीय तहले आफ्ना कर्मचारी तथा शिक्षकलाई तलब भुक्तानी गरिसकेका छन् । तर, पोखरिया नगरपालिका र सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाका कर्मचारी तथा शिक्षक भने अझै तलबको प्रतीक्षामा छन् । नियमित आम्दानीको स्रोत रोकिँदा उनीहरूको दैनिक जीवनयापनमा समेत समस्या उत्पन्न भएको छ । तीन महिनादेखि तलब नपाउँदा घरायसी खर्च व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ भइरहेको छ । बालबालिकाको पढाइ, दैनिक उपभोग्य वस्तुको खरिद तथा अन्य आवश्यक खर्च जुटाउनसमेत उनीहरूलाई समस्या परेको छ । नियमित रूपमा प्राप्त हुनुपर्ने तलब रोकिँदा कर्मचारी तथा शिक्षकको पारिवारिक बजेटसमेत प्रभावित भएको छ । दशैंजस्तो महत्वपूर्ण चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा तलबसँगै चाडपर्व खर्चसमेत नपाएपछि उनीहरूको चिन्ता थपिएको छ । चाडपर्वका लागि आवश्यक सामग्री खरिद, पारिवारिक भेटघाट तथा अन्य खर्चको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने समयमा आम्दानी नै रोकिएपछि उनीहरू आर्थिक दबाबमा परेका छन् ।
१५ दिनमै तलब दिने नीतिबीच स्थानीय तहमा भुक्तानी अवरुद्ध
सरकारले कर्मचारीलाई १५ दिनमै तलब उपलब्ध गराउने नीति लिए पनि पोखरिया नगरपालिका र सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाका कर्मचारी तथा शिक्षकले त्यसको लाभ लिन सकेका छैनन् । स्थानीय तहको आन्तरिक प्रक्रिया र प्रशासनिक निर्णयमा भएको ढिलाइका कारण उनीहरूले नियमित तलबसमेत प्राप्त गर्न नसकेका हुन् । बैंक खाता सञ्चालनमा रहेका अन्य स्थानीय तहमा तलब भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढिसकेको अवस्थामा यी दुई पालिकामा भने बजेट पारित र आर्थिक कारोबार सञ्चालनका लागि आवश्यक अख्तियारीसम्बन्धी समस्या समाधान हुन सकेको छैन । यसले स्थानीय तहको प्रशासनिक प्रक्रिया र निर्णय कार्यान्वयनमा भएको ढिलाइको प्रत्यक्ष असर कर्मचारी तथा शिक्षकमा परेको देखाएको छ । स्थानीय तहमा बजेट पारित गर्नु र आर्थिक कारोबार सञ्चालनका लागि आवश्यक अख्तियारी प्रदान गर्नु नियमित सेवा सञ्चालनका महत्वपूर्ण प्रक्रिया हुन् । तर, यी प्रक्रियामा समयमै निर्णय हुन नसक्दा कर्मचारीको तलब भुक्तानीजस्तो आधारभूत दायित्वसमेत प्रभावित भएको छ ।
विकास निर्माणदेखि सेवा प्रवाहसम्म असर पर्ने चिन्ता
बैंक खाता सञ्चालनमा नआउँदा कर्मचारी तथा शिक्षकको तलब मात्रै रोकिएको छैन, पालिकाका अन्य आर्थिक कारोबारसमेत प्रभावित भएका छन् । आर्थिक कारोबार अवरुद्ध हुँदा विकास निर्माणका काम पनि ठप्प भएका छन् । नियमित भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढ्न नसक्दा पालिकाका योजनाहरूको कार्यान्वयनमा समेत समस्या उत्पन्न भएको छ । स्थानीय तहको आर्थिक कारोबार प्रभावित हुँदा त्यसको असर प्रशासनिक कामकाजमा मात्र सीमित नरही सर्वसाधारणले प्राप्त गर्ने सेवामा समेत पर्न सक्ने देखिएको छ । विकास निर्माणका योजना सञ्चालन, विभिन्न शीर्षकमा गर्नुपर्ने भुक्तानी र नियमित प्रशासनिक कामका लागि आवश्यक आर्थिक प्रक्रिया अवरुद्ध हुँदा सेवा प्रवाह प्रभावित हुने जोखिम बढेको छ । जनप्रतिनिधि र सम्बन्धित प्रशासनिक निकायबीचको प्रक्रियागत समस्या समयमै समाधान हुन नसक्दा त्यसको भार कर्मचारी, शिक्षक र स्थानीय सेवाग्राहीले बेहोर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ । बजेट पारित गर्ने तथा आर्थिक कारोबार सञ्चालनका लागि आवश्यक अख्तियारी प्रदान गर्ने विषयमा ढिलाइ हुँदा स्थानीय तहको नियमित कामकाजसमेत प्रभावित बनेको छ ।
दशैंअघि खाता सञ्चालन गर्नुपर्ने दबाब
दशैं नजिकिँदै गर्दा रोकिएको आर्थिक कारोबार तत्काल सञ्चालनमा ल्याउनु दुवै पालिकाका लागि महत्वपूर्ण बनेको छ । खाता सञ्चालनमा आउन नसके कर्मचारी तथा शिक्षकले नियमित तलब र चाडपर्व खर्चबिनै दशैं मनाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । पोखरिया नगरपालिकाले बजेट पारित गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ भने सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकामा आर्थिक कारोबार सञ्चालनका लागि आवश्यक प्रशासनिक अख्तियारी प्रदान गर्नुपर्ने देखिएको छ । सम्बन्धित पालिकाले आ–आफ्ना प्रक्रियागत समस्या समाधान गरी बैंक खाता सञ्चालनमा ल्याएपछि मात्रै रोकिएको आर्थिक कारोबार नियमित हुने अवस्था छ ।
तीन महिनादेखि तलब नपाएका कर्मचारी तथा शिक्षकको आर्थिक समस्या समाधान गर्न र विकास निर्माणका कामलाई गति दिन दुवै स्थानीय तहले तत्काल पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ । दशैंअघि नै बैंक खाता सञ्चालन गरी रोकिएको भुक्तानी प्रक्रिया सुचारु गर्न नसकिए त्यसको प्रत्यक्ष असर कर्मचारी तथा शिक्षकको जीवनयापन र पालिकाको नियमित कामकाजमा पर्ने देखिएको छ ।